Waarom echt gereedschap en geen plastic?
Plastic tuinsetjes zijn goedkoop en zien er vrolijk uit. In de praktijk buigt het schepje bij de eerste steen en breekt de hark na een paar keer. Het kind probeert iets te doen en het lukt niet. Dat is jammer, want juist het moment dat een plantgat echt een plantgat wordt, maakt het leuk.
Gereedschap van staal en hout werkt zoals het hoort. Een kinderspade gaat de grond in, een kinderhark trekt een bed glad. Kinderen merken dat ze iets kunnen, en dat maakt dat ze terugkomen.
Er is nog een reden. Echt gereedschap vraagt om aandacht. Kinderen die leren dat een spade scherp is en dat je hem niet laat slingeren, leren respect voor gereedschap. Dat leer je niet met speelgoed dat niets kan.
Goed kindergereedschap gaat bovendien jaren mee. Het kan van het ene kind naar het volgende, of naar de kleinkinderen.
Vanaf welke leeftijd kan een kind met tuingereedschap werken?
Elke leeftijd is anders, en elk kind ook. Als vuistregel:
- Vanaf drie of vier jaar: kort handgereedschap, zoals een plantschepje of handvorkje, in een bak of op een afgebakend stukje tuin. Altijd met een volwassene ernaast.
- Vanaf vijf of zes jaar: gereedschap met een steel van 75 cm, zoals een kinderspade of kinderhark. Bij die leeftijd en lengte past die steellengte meestal goed.
- Vanaf een jaar of acht: zelfstandiger werken aan een eigen bed, en zwaarder gereedschap zoals een kinderhouweel, nog steeds met toezicht.
Kijk naast de leeftijd vooral naar de lengte van het kind. Als de steel ongeveer tot de borst of kin komt, kan het kind er goed mee werken. Een steel die boven het hoofd uitkomt, is te lang. Rond een jaar of twaalf groeien de meeste kinderen naar een lichte damesspade of handgereedschap voor volwassenen toe.
Veilig werken met tuingereedschap: afspraken en toezicht
Kindergereedschap is echt gereedschap. Een spade heeft een snijkant en een hark heeft tanden. Een paar afspraken voorkomen de meeste ongelukjes:
- Dicht schoeisel aan, geen slippers of blote voeten bij het spitten.
- Een hark leg je met de tanden naar beneden, of je zet hem met de tanden tegen een muur.
- Gereedschap draag je met de kop naar beneden, niet over de schouder.
- Zwaaien doe je alleen met een hak of houweel als niemand binnen een paar meter staat.
- Klaar met werken: gereedschap terug op zijn plek.
Toezicht hoort erbij, vooral bij de jongste kinderen. Dat hoeft niet bovenop het kind te zijn. Samen werken aan hetzelfde bed werkt vaak het beste: je ziet wat er gebeurt en het kind kijkt af hoe jij het doet.
Wat kinderen niet krijgen: bijlen, hakmessen, sikkels en ander gereedschap met een scherpe snede. Die horen bij volwassenen.
Wat kunnen kinderen doen in de tuin?
Kinderen houden het langer vol als ze iets zien groeien. Kies dus klussen met een resultaat.
Een eigen moestuinbak is een goed begin. Een bak van een meter bij een meter is genoeg. Het kind maakt de grond los met een handvorkje, harkt de bovenkant glad, trekt een geultje en zaait radijs, sla of tuinbonen. Radijs is binnen een paar weken te oogsten, dat helpt bij het geduld.
In het najaar zijn bloembollen een mooie klus. Een kind kan met een plantschepje gaten graven, de bol erin zetten met de punt omhoog en de grond aandrukken. In het voorjaar komen ze op, en dan weet het kind nog precies welke het zelf heeft geplant. Hoe diep en wanneer je bollen plant, lees je in ons artikel over bloembollen planten.
Andere klussen die kinderen graag doen:
- Blad bij elkaar harken in de herfst.
- Onkruid wieden tussen de rijen met een kinderschoffel.
- Compost verdelen over de bak.
- Aardappels rooien aan het eind van de zomer.
Welk kindergereedschap heb je nodig?
Je hoeft niet alles te kopen. Begin met wat past bij de klus en de leeftijd.
Voor de jongste kinderen, in een bak of aan tafel:
- Het Kinderplantschepje, 160 gram met een korte essen handgreep. Om gaten te graven, potten te vullen en plantjes uit te planten.
- Het Kinderhandvorkje, 140 gram, om de grond los te maken en onkruid eruit te wippen.
Voor kinderen die in de volle grond werken:
- De Kinderspade, 600 gram met een essen T-steel van 75 cm. Een echte spade op kindermaat, om een stukje moestuin om te spitten.
- De Kinderhark, 350 gram met een essen steel van 75 cm, om een zaaibed glad te harken of blad bij elkaar te halen.
- De Kinderschoffel, ook 350 gram op 75 cm, om onkruid te wieden tussen de rijen.
Wie verder wil, kan kijken naar de Kinderhak, die er is met een korte greep voor bakken of een steel van 75 cm voor de moestuin. Het kinderhouweel van 800 gram is het zwaarste stuk in de reeks. Bewaar dat voor oudere kinderen en harde grond.
Hoe houd je het leuk?
Kinderen haken af als het te lang duurt of te zwaar is. Houd de klussen kort, een half uur is voor jonge kinderen al veel. Laat ze zelf kiezen wat ze zaaien, ook als dat een rij zonnebloemen is waar je zelf niet op zat te wachten.
Geef het kind een eigen plek die echt van hem of haar is. Een bak, een hoekje, een rij in de moestuin. Wat daar gebeurt, mag het kind beslissen. Mislukt er iets, dan is dat ook een les.
En laat ze vies worden. Modder aan de laarzen hoort erbij.
Kindergereedschap onderhouden
Kindergereedschap heeft hetzelfde onderhoud nodig als dat van volwassenen, en het is een goede gewoonte om kinderen daarbij te betrekken. Na het werk de aarde eraf borstelen, het staal droog maken en het gereedschap binnen of in de schuur ophangen.
Geef de essen stelen een of twee keer per jaar een dun laagje lijnolie. Dat kan een kind best zelf doen, met een doek en een beetje hulp. Op onze pagina over onderhoud staat hoe je dat aanpakt.
